Uluslararası Ticarette çeki listesi gibi lojistik süreçlerin bel kemiğini oluşturan her belgenin rolü büyüktür. İhracat ve ithalat işlemlerinin hızlı, güvenli ve yasal zeminde ilerlemesi, bu belgenin doğru ve eksiksiz hazırlanmasına bağlıdır.
Peki, çeki listesi tam olarak ne işe yarar? Hangi durumlarda zorunludur? Bu yazımızda çeki listesi ile ilgili detayları ele alıyoruz.
Çeki Listesi Nedir?
Çeki listesi (packing list)
Uluslararası ticarette fatura ile birlikte kullanılan ve faturayı tamamlayıcı bir belge olan ihracatçı firmaların en çok düzenledikleri belgelerden birisi de Packing List yani Çeki listesidir. Çeki Listesi aynı zamanda paketleme listesi olarak da isimlendirilmektedir.
Çeki listesi ihracat ve ithalat işlemlerinde sevk edilen malların detaylı envanterini gösteren resmi belgedir. Bu belge, bir yüklemedeki paketleme detaylarının, yüklemedeki toplam kap adedinin, ürünlerin net ve brüt ağırlıklarını ölçülerini ve miktarını, taşıma şeklinin, taşıma vasıtasının gösterildiği ticari bir belge olup Gümrük memurları, nakliye şirketleri ve alıcı firmalar için vazgeçilmez bir referans kaynağı olan çeki listesi, ticari işlemlerin şeffaflığını sağlar.
Packing list olarak da bilinen bu terim “ambalaj listesi” veya “çeki listesi” olarak da kullanılır. Belgenin temel amacı, gönderilen kargonun içeriğini detaylandırmak ve gümrük kontrollerini hızlandırmaktır, gümrük işlemlerinin ve sevkiyatın hatasız ve doğru olmasını sağlamaktır.
Çeki listesi hukuki statüsü bakımından ticari belge kategorisinde değerlendirilir ancak ödeme taahhüdü içermez. Fatura ve konşimento gibi birincil ticari belgelerden farklı olarak, çeki listesi yardımcı belge niteliği taşır.
Gümrük Yönetmeliğinin; MADDE 117 – (1) Çeki listesi, bir fatura kapsamı eşyanın çeşitli cins ve nev’ide ve çeşitli ağırlıktaki kaplara konulması halinde, her kapta ne miktar eşya bulunduğunu göstermek amacıyla düzenlenen bir belgedir.
(2) Çeki listesi satıcı veya gönderici tarafından fatura ile birlikte hazırlanabileceği gibi, beyan sahibi tarafından da hazırlanabilir.
(3) Ağırlıkları üzerinden vergiye tabi eşyaya ilişkin çeki listesinin beyan edilen eşyanın, tarife cetvelinde gösterilen vergiye esas olan, daralı ve net ağırlık, adet, baş ve hacim gibi ölçüler üzerinden hazırlanması gerekir.
Denilmektedir.
Çeki Listesi Nasıl Hazırlanır?
Belge Başlığı:
“Packing List” başlığı ihracat ve ithalat işlemlerinde kullanılacak çeki listelerinde tercih edilmelidir.
İhracatçı Firma:
Exporter, Seller veya Consignor başlığı altında ihracatı yapan firmanın unvanına, adresine ve iletişim bilgilerine yer verilmelidir.
İthalatçı Firma:
Importer, Buyer veya Consignee başlığı altında ithalatı yapan firmanın unvanına, adresine ve iletişim bilgilerine yer verilmelidir.
Malların Tanımı:
Description of Goods başlığı altında çeki listesinde malların tanımına yer verilmelidir.
Çeki Listesi Numarası ve Tarihi:
Packing List Number başlığı altında çeki listesi numarası ve Date of Issue başlığı altında da çeki listesinin düzenlenme tarihi belirtilmelidir.
Teslim Şekli:
Çeki listesinde teslim şekline atıfta bulunmaya gerek yoktur. Bu bilginin faturada yazılması yeterlidir. Eğer mutlaka yazılması gerekiyorsa çeki listesinde belirtilen teslim şeklinin faturadaki teslim şekli ile çelişmemesi gerekmektedir.
Menşe Bilgisi:
Origin of Goods başlığı altında malın hangi ülke menşeine ait olduğu çeki listesinde yazılmalıdır.
Fatura Numarası ve Tarihi:
Çeki listesine fatura numarası ve tarihini yazmak normalde gerekmez. Bazı uygulamacıların ticari fatura ile çeki listesi arasında bağlantı kurmak adına ticari fatura numarası ve ticari fatura tarihini çeki listesine yazdıkları görülmektedir.
Akreditif Numarası:
Akreditifli ihracatlar da akreditif numarası Letter of Credit Number başlığı altında çeki listesine yazılması gerekmektedir.
Kap Adedi ve Ambalaj Şekli:
Number and Kinds of Packages başlığı altında yüklemenin kaç kaptan oluştuğu ve hangi tür ambalaj şeklinin kullanıldığı çeki listesine girilmelidir.
Brüt Ağırlık:
Gross Weight başlığı altında ürün ve ambalaj ağırlığının toplamı olan brüt ağırlık bilgisi girilmelidir. Çeki listesindeki brüt ağırlık bilgisinin fatura ve taşıma belgesi ile uyumlu olmasına özen gösterilmelidir.
Net Ağırlık:
Net Weight başlığı altında yalnızca ürünlerin ağırlığını gösteren net ağırlık bilgisi girilmelidir. Çeki listesindeki net ağırlık bilgisinin fatura ve taşıma belgesi ile uyumlu olmasına özen gösterilmelidir.
Taşıma Araçı Bilgileri:
Kara, hava, deniz yolu taşıma bilgileri
Konteyner Numarası:
Container Number başlığı altında eğer yükleme konteynerler ile yapılmış ise konteyner numarası çeki listesine yazılmalıdır. Birden fazla konteyner kullanılmış ise bu durumda her bir konteyner numarası
Akreditifli İhracatlar da Çeki Listesi Nasıl Düzenlenmelidir?
Akreditifli ihracatlar da çeki listesi hazırlarken ilk önce akreditif şartlarına, daha sonra da akreditif kurallarına riayet edilmelidir.
45A maddesi altında yazan mal tanımı çeki listesine en uygun biçimde yazılmalıdır.
Ayrıca 46A ve 47A maddeleri özenle incelenmeli, çeki listesi ile ilgili şartlar varsa mutlaka söz konusu ibareler çeki listesinde gösterilmelidir. 21.03.2018
Saygılarımla
Nihat CİN
Gümrük Müşaviri
