İmalatçı iseniz ihracat süreçlerinizde maliyetlerinizi düşürmek ve rekabet gücünüzü artırmak için mutlaka Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) almalısınız. Peki ama neden? İşte ihracatçılar için hayati önem taşıyan DİİB hakkında bilinmesi gereken tüm detaylar.
Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) Nedir?
Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB), firmaların ithalat yaparak ürettikleri ürünleri ihraç etmeleri amacıyla sağlanan, ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmaksızın gümrük muafiyetli olarak ithalat yapılmasına olanak sunan önemli bir teşvik mekanizmasıdır. Bu rejim, özellikle ihracat sektörünü desteklemek ve Türk ekonomisinin dışa açılmasını sağlamak amacıyla geliştirilmiştir.
Dahilde İşleme Rejimi (DİR), gümrük mevzuatına göre; ihracatçılara yurt dışına ihraç edilmek üzere temin edilen hammaddelerin veya yarı mamullerin Türkiye’de işlenmesi, işleme sürecinde kullanılan işçilik ve diğer hizmetlerin vergi muafiyetlerinden yararlanmasını sağlar.
Temel Amacı:
İhracatı artırmak,
Üretim maliyetlerini düşürmek,
Türk üreticilerinin küresel pazarlarda rekabet gücünü artırmak ve gerekli maliyet avantajlarını sağlamaktır.
DİİB Avantajları Nelerdir?
İşletmelere sağladığı kolaylıklar sayesinde DİİB, üretim ve ihracat döngüsünde benzersiz fırsatlar sunar. Başlıca avantajları şunlardır:
Vergi Muafiyeti: İthalat süreçlerinde Gümrük vergileri, KDV, ÖTV, KKDF ile diğer vergi ve fonlardan tam muafiyet sağlanır.
Finansman Avantajı: İşletme, ithalat için ödeyeceği vergileri peşin ödemek zorunda kalmaz. Bu durum işletme sermayesini büyük ölçüde rahatlatır.
İthalat İzinleri Kolaylığı: Ticaret Politikası Önlemlerine tabi olmama (kota ve gözetim önlemlerinden muafiyet) hakkı tanınır.
Teminat Kolaylığı: Normal şartlarda ithalatta %100 oranında alınan gümrük teminatı, DİİB kapsamında firmalara %10–15 gibi çok daha düşük oranlarda uygulanır.
Yurt İçi Alım Avantajı: KDV’de “Tecil-Terkin” sistemi çerçevesinde yurt içinden uygun maliyetli hammadde alımı gerçekleştirilmesine olanak tanır.
Kimler DİİB Alabilir?
Sadece doğrudan ihracat yapanlar değil, yurt içinde gerçekleşen ancak mevzuat gereği ihracat kabul edilen işlemleri yürüten firmalar da DİİB kapsamında değerlendirilebilir. Bu belgeyi alabilecek başlıca kişi ve kurumlar şunlardır:
Doğrudan İhracat Yapan Firmalar
İhracat Sayılan Satış ve Teslimleri Yapan Firmalar (İhraç kayıtlı satışlar vb.)
Yatırım programında yer alan kamu yatırımlarının uluslararası ihalelerini kazanan firmalara yapılan satış ve teslimleri gerçekleştirenler
Savunma sanayi kapsamında satış ve teslim yapan firmalar
Serbest Bölge İşletmeleri
Yan Sanayi ve Tedarikçi Firmalar (Ana ihracatçının üretiminde kullanılacak girdileri sağlayan firmalar)
Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik kişiler.
(Not: Gümrük Kanunu 108. maddenin 3. fıkrasının (d) bendinde belirtilen eşyanın kullanımı hariç olmak üzere; ithal eşyasının işlem görmüş ürünler içerisinde mevcudiyetinin tespit edilebildiği ve Türkiye Gümrük Bölgesindeki üreticilerin temel ekonomik çıkarlarının olumsuz etkilenmemesi şartıyla bu belge verilebilir.)
Sıkça Sorulan Sorular (S.S.S.)
DİİB kısaca ne işe yarar?
Firmaların ithalat yaparak üretimlerini ihracata yönlendirmelerini sağlayan güçlü bir teşvik sistemidir. İşletmelere ciddi vergi muafiyetleri ve finansman kolaylıkları sağlar.
DİİB’ten kimler yararlanabilir?
Doğrudan ihracatçılar, ihracat sayılan satış yapan firmalar, serbest bölge işletmeleri ve yan sanayi tedarikçileri bu belgeden faydalanabilir.
Belgenin geçerlilik süresi ne kadardır?
DİİB geçerlilik süresi genellikle 12 aydır. Ancak projenin durumuna göre gerektiğinde ek süre talebinde bulunulabilir.
Döviz kullanım oranı neden önemlidir?
Döviz kullanım oranı ithalat ve ihracat dengesini gösterir. Belgenin kapama sürecinde (taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğinin kontrolünde) en kritik denetim noktalarından biridir.
Telafi Edici Vergi (TEV) nedir?
Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yapılan ihracatta, ithalat sırasında muaf olunan vergilerin denkleştirilmesi amacıyla sonradan hesaplanan ve ödenmesi gereken vergilerdir.
DİİB başvurusu nasıl yapılır?
Başvurular, Ticaret Bakanlığı’nın elektronik sistemi (DİR Otomasyon Sistemi) üzerinden, yetkilendirilmiş e-imzakullanılarak tamamen online ve kağıtsız ortamda gerçekleştirilir.
